ترامپ چه اعلام کرد
رئیس‌جمهور آمریکا در گفت‌وگو با برنامه «فاکس اند فرندز» در صبح انتخابات میان‌دوره‌ای گفت این تفاهم چند ماه پیش به دست آمده است. او اسرائیل را کشوری موفق از نظر اقتصادی توصیف کرد که دیگر به این پول نیاز ندارد و مدعی شد پیشنهاد پایان کمک را خود نتانیاهو مطرح کرده بود.
ترامپ از حدود چهار میلیارد دلار در سال سخن گفت. هم‌زمان تأکید کرد اسرائیل می‌تواند خرید سلاح آمریکایی را ادامه دهد و واشنگتن در صورت نیاز به آن کمک خواهد کرد. او این موضوع را به سیاست داخلی نیز پیوند داد و گفت کمک به اسرائیل به ابزاری برای حمله به نامزدهای جمهوری‌خواه تبدیل شده است.
بنابراین اظهارات او درباره توقف تأمین مالی، همراه با ادامه امکان خرید بود. او ممنوعیت فروش سلاح یا پایان اتحاد دفاعی را اعلام نکرد. برای فهم پیامدهای عملی هر تغییر، این دو بخش باید جداگانه در نظر گرفته شوند.
چارچوب موجود تا سال مالی ۲۰۲۸ است
یادداشت تفاهم امضاشده در ۲۰۱۶ سال‌های مالی آمریکا از ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۸ را پوشش می‌دهد. این چارچوب شامل ۳۸ میلیارد دلار در ده سال است: سالانه ۳٫۳ میلیارد دلار تأمین مالی نظامی و ۵۰۰ میلیون دلار همکاری در دفاع موشکی.
رقم معمول سالانه در نتیجه ۳٫۸ میلیارد دلار است که ترامپ آن را به چهار میلیارد گرد کرد. آخرین سال مالی در سپتامبر ۲۰۲۸ پایان می‌یابد؛ این تاریخ با پایان سال تقویمی مورد اشاره رئیس‌جمهور متفاوت است.
خدمات پژوهشی کنگره توضیح می‌دهد که این یادداشت معاهده الزام‌آور نیست و بودجه به مصوبات کنگره وابسته است. تفاهم رهبران به‌تنهایی سند لغو اعتبارات موجود محسوب نمی‌شود. در مصاحبه، متن توافق‌شده، قانون تازه یا دستورهای اجرایی مفصل ارائه نشد.
موضع نتانیاهو و واکنش‌های اسرائیلی
رویترز گزارش داد دفتر نتانیاهو بلافاصله واکنش نشان نداد. بنابراین موافقت با موعد دسامبر ۲۰۲۶ همچنان روایت ترامپ است، نه تأییدی مستقل از سوی نخست‌وزیر اسرائیل.
نتانیاهو پیش‌تر درباره کاهش تدریجی وابستگی به کمک آمریکا طی حدود یک دهه صحبت کرده بود. این برنامه با قطع بودجه ظرف چند هفته تفاوت دارد. برای روشن شدن تفاهم، جدول زمانی اسرائیلی و توضیح اجزای مختلف کمک ضروری است.
گادی آیزنکوت، رهبر حزب «یاشار» و رئیس پیشین ستاد ارتش، خواستار توضیح شد. او انتقاد کرد که به گفته خودش، مردم و دستگاه دفاعی از طریق رسانه‌ها از تغییر مطلع شده‌اند. یائیر گولان، رهبر «دموکرات‌ها»، هشدار داد بار تأمین مالی به دوش اسرائیلی‌ها منتقل می‌شود. اینها ارزیابی‌های سیاسی آنان است، نه فهرست تصمیم‌های بودجه‌ای اجراشده.
پیامد احتمالی برای خرید و صنعت
اقتصاد و صنعت دفاعی اسرائیل از زمان امضای یادداشت بزرگ‌تر شده‌اند. بانک جهانی تولید ناخالص داخلی را حدود ۳۲۱ میلیارد دلار در ۲۰۱۶ و ۶۱۱ میلیارد دلار در ۲۰۲۵ به قیمت‌های جاری ثبت کرده است. این مقایسه اثر قیمت و نرخ ارز را هم شامل می‌شود و فقط رشد واقعی را نمی‌سنجد.
وزارت دفاع از قراردادهای جدید صادرات دفاعی به ارزش ۱۹٫۲ میلیارد دلار در ۲۰۲۵ خبر داد. این قراردادها فعالیت صنعت را نشان می‌دهند، اما درآمد آزاد دولتی نیستند که خودکار جای کمک آمریکا را بگیرد.
اگر تأمین مالی متوقف شود، اسرائیل باید مشخص کند خریدهای پیش‌بینی‌شده با آن چگونه پرداخت خواهند شد. تولید داخلی می‌تواند بخشی از بحث باشد، ولی فوراً جای تمام سامانه‌های آمریکایی را نمی‌گیرد. قراردادهای متأثر، تعهدات قبلی و ادامه احتمالی برنامه‌های مشترک دفاع موشکی با ترتیبات جداگانه همچنان نامشخص مانده‌اند.
