این روابط از مسیر گروه‌ها و اردوگاه‌های مشخصی در اردن، لبنان و سوریه شکل گرفت. آغاز آن به پیش از دهه ۱۹۷۰ بازمی‌گشت، در آن دهه گسترش یافت و تا اوایل دهه ۱۹۸۰ ادامه داشت. فتح، جبهه خلق برای آزادی فلسطین و جبهه دموکراتیک برای آزادی فلسطین در اسناد و پژوهش‌های تاریخی به‌عنوان ارائه‌دهندگان آموزش یا حمایت مطرح شده‌اند.
این گروه‌ها عضو سازمان آزادی‌بخش فلسطین بودند، اما روابطشان از کانال‌های متفاوتی توسعه پیدا کرد. مشخص کردن گروه ارائه‌دهنده، دریافت‌کننده و زمان همکاری، تصویری روشن‌تر از آن به دست می‌دهد که همه اردوگاه‌ها یک عملیات واحد فرض شوند. همچنین نشان می‌دهد چگونه سازمان‌هایی با اهداف متفاوت از زیرساخت‌های منطقه‌ای مشترک استفاده می‌کردند.
نخستین سفرها در اواخر دهه ۱۹۶۰ آغاز شد
احمد حمدی آکایا در پژوهشی که سال ۲۰۱۵ منتشر کرد، سفر فعالان ترک و کرد به اردوگاه‌های فلسطینی را از سال ۱۹۶۸ دنبال می‌کند. او با تکیه بر خاطرات و مصاحبه‌ها، از گروهی اولیه که نزد فتح آموزش دید و گروه‌های بعدی که عمدتا بین سال‌های ۱۹۶۹ و ۱۹۷۱ به اردن رفتند، نام می‌برد.
دنیز گزمیش و حسین اینان، که بعدها از چهره‌های اصلی ارتش آزادی‌بخش خلق ترکیه شدند، از جمله این افراد بودند. برای آنان، سفر هم بیان همبستگی ایدئولوژیک بود و هم فرصتی برای کسب آمادگی مبارزه مسلحانه در کشور خود. کسب توان رزمی هدفی عملی به شمار می‌رفت.
با از دست رفتن پایگاه‌های گروه‌های مسلح فلسطینی در اردن در سال‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۷۱، جغرافیای این روابط تغییر کرد و اهمیت لبنان بیشتر شد. پس از مداخله نظامی سال ۱۹۷۱ در ترکیه، شبکه‌های فلسطینی در سوریه و لبنان به فعالان ترک و کرد پناهگاه نیز می‌دادند.
روابط کردی پیش از شبکه گسترده‌تر اوجالان آغاز شد
آکایا میان سازمان‌های کردی قدیمی‌تر و حزب کارگران کردستان به رهبری عبدالله اوجالان تمایز می‌گذارد. پژوهش او تماس‌های کردی با جبهه خلق برای آزادی فلسطین در سال ۱۹۷۵ و اعزام گروه‌های آموزشی در سال‌های ۱۹۷۶ و ۱۹۷۷ را ثبت می‌کند. گروه‌های بعدی به اردوگاه‌های فتح رفتند.
سازمان اوجالان روابط آموزشی خود با فلسطینی‌ها را در سال ۱۹۷۹، ابتدا با جبهه دموکراتیک برای آزادی فلسطین، برقرار کرد. بنا بر این مطالعه، حدود ۴۰ تا ۵۰ نفر از نیروهای آن تا پایان همان سال به لبنان رسیده بودند و شمار آموزش‌دیدگان در فاصله ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۲ به نزدیک ۳۰۰ نفر رسید.
این ترتیب زمانی اهمیت دارد: رابطه در دهه ۱۹۷۰ شروع شد، اما مرحله گسترده‌تر آموزش به دهه بعد کشیده شد. آکایا استدلال می‌کند که اردوگاه‌ها علاوه بر آموزش نظامی، به بازسازی تشکیلاتی این سازمان کمک کردند.
ارتباط ارمنی و سابقه حمایت مادی
مایکل ام. گانتر، پژوهشگر علوم سیاسی، در مطالعه سال ۱۹۸۵ خود روابط آموزشی و پشتیبانی لجستیکی میان جبهه خلق برای آزادی فلسطین و ارتش سری ارامنه برای آزادی ارمنستان را شرح می‌دهد. او همچنین به گزارش‌هایی درباره کمک دیگر گروه‌های فلسطینی استناد می‌کند.
این ادعای کلی که فلسطینیان به چپ‌گرایان، راست‌گرایان، جدایی‌طلبان کرد و ارمنی‌ها آموزش، سلاح و مهمات داده‌اند، به منبع مشخصی بازمی‌گردد. گانتر روایتی را بازگو می‌کند که یک افسر ارشد ترک که نامش فاش نشد در اوایل سال ۱۹۸۲ به کلر استرلینگ، روزنامه‌نگار، داده بود. این روایتی تاریخی و منسوب به گوینده آن است، نه فهرست کامل دریافت‌کنندگان.
گانتر تکذیب روابط سازمانی یا حمایت را از سوی نمایندگان ارتش سری ارامنه و فاروق قدومی، مقام سازمان آزادی‌بخش فلسطین، نیز ثبت کرده است. شواهد به سازمان‌ها و تماس‌های مشخص مربوط می‌شود، نه به ارمنی‌ها به‌عنوان یک ملت.
راست‌گرایان و روایت مورد اختلاف آغجا
مجله تایم در مه ۱۹۸۱، به نقل از مقام‌های آلمان غربی، گزارش داد که راست‌گرایان ترک نیروهایی را برای آموزش به اردوگاه‌های جبهه خلق در لبنان فرستاده‌اند. پرونده محمدعلی آغجا جدا بود. آغجا، مرتبط با گرگ‌های خاکستری، در ۱۳ مه ۱۹۸۱ به پاپ ژان پل دوم شلیک کرد. او مدعی شد نزد فلسطینی‌ها آموزش دیده است و روایت‌های متفاوتی ارائه داد، از جمله آموزش در سوریه در سال ۱۹۸۰. سخنگوی جورج حبش مستقیما به تایم گفت که هیچ ارتباطی با او نداشته‌اند. مجله نیز از نبود مدرک محکم درباره سفر ادعایی آغجا نوشت.
آمار قربانیان ترکیه چه چیزی را نشان می‌دهد؟
صبری سایاری در پژوهشی که در سال ۲۰۱۰ منتشر شد، تلفات تروریسم سیاسی در ترکیه بین سال‌های ۱۹۷۶ و ۱۹۸۰ را بیش از ۵٬۰۰۰ نفر برآورد می‌کند. این رقم خشونت گروه‌های متعدد چپ‌گرا، ملی‌گرای افراطی و جدایی‌طلب را در بر می‌گیرد. این آمار شمار قربانیانِ منسوب به افرادی نیست که در اردوگاه‌های فلسطینی آموزش دیده بودند.
سایاری حمایت خارجی را در افزایش گروه‌های مسلح مؤثر می‌داند، اما تحولات سیاسی و اجتماعی داخلی ترکیه را عامل اصلی تشدید خشونت معرفی می‌کند. آموزش در خارج توانایی‌ها را در چارچوب درگیری‌ای تقویت کرد که ریشه‌های عمیق داخلی نیز داشت.
نگرانی درباره اردوگاه‌ها به واشنگتن هم رسید. در جلسه سنای آمریکا در ۲۵ ژوئن ۱۹۸۱، آیدین یالچین، دانشگاهی و نماینده پیشین پارلمان ترکیه، گزارش‌هایی از آموزش نیروهای مسلح ترک نزد سازمان‌های فلسطینی ارائه کرد. شهادت او بازتاب نگرانی‌های مطرح‌شده در آن زمان است، نه حکم قضایی درباره تک‌تک ادعاها.
تصویر تاریخی شبکه‌های مسلح به‌هم‌پیوسته‌ای را نشان می‌دهد که آموزش، پناهگاه و تدارکات گزارش‌شده در آنها از مرزها عبور می‌کرد، در حالی که هر سازمان هدف خود را دنبال می‌کرد. روابط مستند به‌خودی‌خود ارزش بررسی دارند؛ برای این کار نیازی نیست روایت مورد اختلاف آغجا به مدرکی درباره آمر حمله به پاپ تبدیل شود.
