آنروا میگوید ۴۱ مورد از ۵۰ اصلاح توصیهشده را تکمیل کرده است. گزارش ۱۴ سپتامبر این سازمان ناظر، شمار موارد تکمیلشده را حداکثر ۱۳ مورد میداند.
اختلاف بر سر معنای تکمیل است. یک پیشنهاد میتواند راهحلی را شرح دهد و یک طرح آزمایشی میتواند آن را بیازماید. اما هیچکدام لزوماً ثابت نمیکند که سازوکارهای تضمینی وعدهدادهشده فعال شدهاند.
پس از تکمیل کاغذبازی چه اتفاقی افتاد؟
به گفته «UN Watch»، آنروا برخی توصیهها را پس از تهیه پیشنهادها یا توسعه طرحهای آزمایشی، تکمیلشده طبقهبندی کرده، در حالی که اجرای آنها همچنان در انتظار مانده بود.
بنا بر گزارش، پرونده یکی از توصیهها پس از آن بسته شد که این نهاد اجرای آن را ناممکن تشخیص داد.
این موضوع پرسشی را پیش روی کمککنندگان میگذارد که رقم کلی بهتنهایی پاسخش را نمیدهد: کدام تغییرات واقعاً به اجرا درآمدهاند؟
این تمایز اهمیت دارد، زیرا سازوکارهای تضمین بیطرفی باید بر رفتار اثر بگذارند. ارزش آنها به اتفاقاتی بستگی دارد که پس از تصویب سیاست رخ میدهد، از جمله اینکه تخلفها شناسایی و رسیدگی میشوند یا نه.
فهرست بررسی با غیبتهای مهم
بررسی سوابق کارکنان محور دیگر این ارزیابی است.
«UN Watch» میگوید بررسیهای اصلی آنروا برای تطبیق با تحریمها بر فهرست شورای امنیت سازمان ملل تکیه دارد که نه حماس و نه جهاد اسلامی فلسطین در آن قرار دارند. بنابراین بررسی نامها در این فهرست، بهخودیخود مشخص نمیکند که کارمندی عضو یکی از این دو گروه هست یا نه.
مسئله صرفاً وجود یک روند بررسی نیست؛ مسئله این است که آیا آن روند میتواند وابستگیهایی را شناسایی کند که در مرکز این مناقشه قرار دارند.
آمار کارکنان را باید با دقت خواند
گزارش به ارجاع پرونده ۱۰۸ کارمند کنونی یا پیشین آنروا در ماه ژوئن از سوی دفتر بازرس کل آژانس توسعه بینالمللی آمریکا، USAID، اشاره میکند. این ارجاع برای بررسی تعلیق یا محرومیت احتمالی از مشارکت در معاملات، به دلیل ارتباطات ادعایی با حملات ۷ اکتبر یا شاخه نظامی حماس انجام شد.
آنروا سپس ۷۰ کارمند در غزه را پس از یک ارزیابی امنیتی اخراج کرد. این نهاد تأکید کرد که اخراجها به معنای تأیید اتهامها علیه آنان نیست.
اینها اقداماتی متفاوتاند و نباید دو رقم را با هم جمع کرد یا آنها را مربوط به یک گروه واحد دانست. ارجاع پرونده به معنای محکومیت نیست. اخراج نیز بهتنهایی اتهام زیربنایی را ثابت نمیکند.
با این حال، از نظر «UN Watch»، این موارد پرسش دیگری درباره کارآمدی سازوکارهای نظارتی مطرح میکنند: بررسیهای داخلی آنروا پیش از ورود نهادهای بیرونی چه چیزهایی را شناسایی میکردند؟
اصلاح آموزشی باید به کلاس درس برسد
این سازمان ناظر ادعاهای آنروا درباره اصلاح آموزشی را نیز به چالش میکشد و به گزارشهای ادامهدار درباره یهودستیزی و ستایش تروریسم در برنامه درسی تشکیلات خودگردان فلسطین، که در مدارس آنروا استفاده میشود، استناد میکند.
اینجا نیز بحث بر سر فاصله میان فعالیت اداری و نتیجه است.
فرایند بازبینی میتواند مفید باشد؛ آموزش معلمان هم همینطور. اما ارزیابی این اقدامات مستلزم بررسی مطالبی است که کودکان با آنها روبهرو میشوند و اینکه آیا به محتوای مسئلهدار واقعاً رسیدگی شده است.
«UN Watch» میگوید تغییر رویهها بهتنهایی پاسخ این پرسش را نمیدهد.
کمککنندگان باید چه چیزی را راستیآزمایی کنند؟
این سازمان از دولتهای کمککننده میخواهد پیش از پذیرش آمار آنروا درباره اصلاحات تکمیلشده، شواهد مستقل مطالبه کنند.
چنین رویکردی تمرکز را از شمار توصیههای بستهشده به کارکرد سازوکارهای حاصل از آنها منتقل میکند: کارکنان چگونه بررسی میشوند، دانشآموزان چه میآموزند و به نقض بیطرفی چگونه رسیدگی میشود.
بنابراین اختلاف میان ۴۱ و ۱۳ صرفاً رقابت دو شمارش نیست. بحث بر سر چیزی است که از کمککنندگان خواسته میشود بهعنوان مدرک بپذیرند.
یک نهاد میتواند سند سیاستگذاری تکمیلشدهای ارائه دهد. اما کارکرد واقعی یک سازوکار تضمینی را باید اثبات کند.
